اسماعيل ناظم
مقدمه 16
دارونامه طوبا ( گزيده داروهاى مجرب پزشكى ايرانى ) ( فارسى )
سخنى در آغاز مبحث دارو و داروسازى از مهمترين موضوعات در پزشكى ايرانى است كه پزشكان بايد از آن به خوبى آگاه باشند . اين موضوع ساحتهاى مختلفى را در بر مىگيرد و شامل زيرموضوعاتى چون شناخت ، ساخت ، تعيين درجه ، شرايط حفظ و نگهدارى ، عمر ادويه ، روشهاى فرآورى دارو ، كاربرد دارو و . . . مىشود . گفتارهايى كه از پس اين پيشگفتار تقديم خوانندگان گرامى مىشود به اختصار به بيان برخى از مسائل مهم در اين حوزه از دانش پزشكى مىپردازد . گفتار نخست در پى بيان برخى قواعد و قوانين ساخت و استفاده از داروست ؛ گفتار دوم به روش تعيين درجه ادويه مركب مىپردازد ؛ گفتار سوم به معرفى طبيعت و قدر شربت 400 داروى مفرد پركاربرد در داروسازى تعلق دارد ؛ گفتار چهارم درباره زمان مصرف برخى داروها سخن مىگويد ؛ و گفتارهاى پنجم و ششم به معرفى اندازهسنجهاى متداول در پزشكى ايرانى و معرفى برخى كتب مهم در امر داروسازى اختصاص دارند . در انتهاى كتاب نيز ، گزيده نامنامه ادويه مفرده بر اساس كتاب مخزن الادويه مرحوم عقيلى آمده است . در اين نامنامه اسامى سمت راست نام ادويه و اسامى سمت چپ مدخلى است كه مىتوان در كتاب مخزن الادويه درباره آن مفرد اطلاعات لازم را به دست آورد . حضور اين نامنامه در انتهاى كتاب از آن رو ضرورى مىنمود كه مفردات نامهاى مختلفى دارند و يافتن معادلهاى مشهور آنها در كتب طب سنتى مشكل است . براى مثال ، گياهى چون اذخر با دو نام ديگر گربه دشتى و گزنه دشتى نيز شناخته مىشود و اگر كسى از اين ترادف آگاه نباشد در شناخت آن به زحمت مىافتد .